Avrupa Yatırım Bankası (EIB), 2024 yılından itibaren kredi politikalarında yaptığı kapsamlı değişikliklerle güvenlik ve savunma alanına sağladığı finansmanı önemli ölçüde artırdı. Bu yönelim, Avrupa Birliği üyesi ülkelerin Ukrayna’ya verilen askeri desteği sürdürme ve Rusya’dan kaynaklanabilecek olası güvenlik tehditlerine karşı hazırlık yapma çabalarıyla paralel bir şekilde ilerliyor.
Banka, 2026 yılı itibarıyla güvenlik ve savunma projelerine en az 4 milyar euro kaynak ayırmayı hedefliyor. Bu tutar, EIB’nin geçtiğimiz yıl bu alandaki finansmanını fiilen dört katına çıkardığı seviyeye karşılık geliyor ve bankanın AB içindeki toplam finansmanının yaklaşık yüzde 5’ini oluşturuyor. EIB Başkanı Nadia Calvino, bu gelişmeyi kurum açısından bir “dönüm noktası” olarak değerlendirirken, saf askeri yatırımların da artık bankanın uygun finansman kapsamına dahil edildiğini ifade etti.
EIB tarafından desteklenen projeler arasında askeri hareketliliği artıracak kritik altyapı yatırımları, savunma sanayisinin yerli üretim kapasitesinin güçlendirilmesi ve yeni güvenlik ile savunma teknolojilerine yönelik araştırma-geliştirme faaliyetleri yer alıyor. Bunun yanı sıra ticari bankalar ve girişim sermayesi fonlarıyla kurulan iş birlikleri aracılığıyla KOBİ’lerin finansmana erişiminin kolaylaştırılması da bankanın öncelikleri arasında bulunuyor. Kredi politikalarında 2024’ten bu yana yapılan düzenlemeler, bu tür projelerin finansmanında karşılaşılan sınırlamaların aşılmasını sağladı.
Önümüzdeki on yıl içinde Avrupa Birliği’nin savunma harcamaları ihtiyacının yaklaşık 500 milyar euroya ulaşacağı tahmin edilirken, EIB’nin bu alandaki rolü tartışma konusu olmaya devam ediyor. Eleştirilere yanıt veren Calvino, Avrupa Yatırım Bankası’nın bir savunma otoritesi olmadığını vurgulayarak, finansmanın tek başına yeterli olmayacağını, ortak tedarik mekanizmaları, teknik standartların uyumlaştırılması ve savunma sektörünün daha etkin bir yapıya kavuşturulmasının da büyük önem taşıdığını dile getirdi.
Savunma alanındaki artan rolüne rağmen EIB, yeşil dönüşüm hedeflerinden de uzaklaşmıyor. Banka, 2025 yılında yaklaşık 100 milyar euro tutarında yatırım gerçekleştirirken, bu kaynağın yaklaşık yüzde 60’ını yeşil projelere yönlendirdi. Enerji altyapısı, elektrik şebekeleri, yenilenebilir enerji ve enerji verimliliği yatırımları öne çıkarken, bu yatırımların yüz binlerce KOBİ’nin enerji maliyetlerini azaltmasına katkı sağladığı belirtildi.
Ayrıca net-sıfır hedefleri doğrultusunda geliştirilen yeni teknolojiler de EIB’nin destek alanları arasında yer alıyor. Almanya’daki büyük ölçekli lityum üretim projeleri ile Finlandiya’daki nükleer enerji yatırımları, bankanın hem stratejik özerklik hem de iklim hedeflerini birlikte gözeten yaklaşımını ortaya koyuyor.