Hangzhou’daki bir teknoloji şirketinde kalite güvence yöneticisi olarak çalışan Zhou soyadlı işçi, görevlerinin yapay zekâ tarafından yerine getirilebileceği gerekçesiyle önce daha düşük pozisyona ve %40 maaş indirimiyle çalışmaya zorlandı. Teklifi kabul etmeyince işten çıkarılan çalışan, feshe itiraz ederek dava açtı.
Hangzhou Intermediate People’s Court, şirketin fesih işlemini hukuka aykırı bularak işçiye yaklaşık 260 bin yuan (yaklaşık 28 bin sterlin) tazminat ödenmesine karar verdi. Mahkeme kararı, Çin’de yapay zekânın hızla yaygınlaşması ile çalışan haklarının korunması arasındaki denge bakımından emsal niteliğinde değerlendirildi.
Karar, özellikle genç işsizliğinin yüksek seyrettiği bir dönemde geniş yankı uyandırdı. Çin devlet medyası, hükmü “otomasyon çağında işçi haklarının korunmasına ilişkin güven verici bir mesaj” olarak yorumladı.
Haberde, Çin toplumunun yapay zekâ teknolojilerine Batı ülkelerine kıyasla daha olumlu yaklaştığı; ancak şirketlerin hızla otomasyona yönelmesinin iş kaybı endişelerini artırdığı belirtildi. Güncel verilere göre Çin’de 16-24 yaş grubunda işsizlik oranı %17 seviyesinde bulunuyor.
Benzer bir uyuşmazlıkta, Beijing’de bir tahkim kurulu da, manuel veri toplama işini otomasyon sistemiyle değiştiren bir şirketin çalışanı işten çıkarmasını hukuka aykırı bulmuştu. Tahkim kurulu, şirketlerin yapay zekâ kullanımında serbest olduğunu; ancak teknolojik dönüşümün maliyetinin doğrudan çalışanlara yüklenemeyeceğini vurgulamıştı.
Uzmanlar, son kararların Çin yönetiminin yapay zekâ kaynaklı iş kayıpları konusunda daha hassas bir yaklaşım geliştirmeye başladığını gösterdiğini ifade ediyor.