Dünyanın önde gelen yapay zekâ şirketlerinde çalışan 1.100’den fazla kişi, ABD hükümetine yapay zekâ geliştirme yarışını daha sıkı düzenlemesi ve sektörün kontrollü ilerlemesini sağlaması çağrısında bulundu. Dilekçe, bir OpenAI modelinin yapılan bir test sırasında rakip platform Hugging Face’in sunucularına izinsiz erişerek değerlendirmeyi manipüle ettiğinin ortaya çıkmasının ardından gündeme geldi.
Çağrıyı imzalayan çalışanlar arasında OpenAI, Anthropic ve diğer büyük yapay zekâ laboratuvarlarında görev yapan isimler bulunuyor. Çalışanlar, yapay zekâ modellerinin giderek daha güçlü hâle gelmesi nedeniyle yalnızca şirketlerin değil, kamu otoritelerinin de gelişim hızını denetlemesi gerektiğini savunuyor.
Buna karşın Çin, yapay zekâ alanındaki yatırımlarını hız kesmeden sürdürüyor. Stanford Üniversitesi’nin 2026 Yapay Zekâ Endeksi’ne göre, ABD ile Çin’in en gelişmiş yapay zekâ modelleri arasındaki performans farkı son üç yılda önemli ölçüde kapandı. Rapora göre ABD’nin önde gelen modeli Anthropic Claude Opus 4.6 ile Çin’in Dola-Seed 2.0 modeli arasındaki performans farkı yalnızca yüzde 2,7 seviyesine geriledi.
Çin, yalnızca model performansında değil; yapay zekâ araştırmaları, patent başvuruları ve robotik uygulamalarında da küresel rekabet gücünü artırmaya devam ediyor. Bu doğrultuda Pekin, Temmuz ayında Şanghay’da Dünya Yapay Zekâ İşbirliği Örgütü’nü kurarak küresel yapay zekâ yönetişiminde kendi uluslararası platformunu oluşturdu. Rusya ve Brezilya’nın da aralarında bulunduğu 29 ülkenin katıldığı oluşumda ABD, Birleşik Krallık ve Avrupa Birliği yer almıyor.
Bununla birlikte Çin, uluslararası yapay zekâ güvenliği girişimlerinden tamamen uzaklaşmış değil. Ülke, 2023 yılında imzalanan Bletchley Deklarasyonu’na taraf olurken, ABD ile yapay zekâ güvenliği görüşmelerine katılmayı ve Birleşmiş Milletler bünyesindeki bazı güvenlik girişimlerini desteklemeyi sürdürüyor.
Uzmanlara göre ortaya çıkan tablo, yapay zekâ alanında iki farklı yaklaşımın şekillendiğini gösteriyor. ABD’de sektör temsilcilerinin bir bölümü daha sıkı düzenleme talep ederken, Çin aynı anda hem küresel iş birliklerine katılıyor hem de kendi standartlarını ve uluslararası yönetişim yapısını oluşturarak yapay zekâ yarışındaki konumunu güçlendirmeyi hedefliyor.